Het (duo)legaat nader bekeken…

Af en toe merken we pas bij het overlijden van een lid hoe belangrijk Nema was voor die persoon, of hoe dankbaar nabestaanden zijn voor wat wij deden voor hun familielid met een spierziekte… We denken uiteraard liever niet aan de dag dat we er niet meer zullen zijn. Dat ligt heel gevoelig, wat menselijk is. Toch is het verstandig om al even stil te staan bij de vraag wat er gebeurt met uw vermogen als u overlijdt.

Nema als goed doel in uw testament?

Ondanks het feit dat Nema al meer dan 25 jaar bestaat, krijgen we net als vele andere patiëntenverenigingen geen structurele subsidies voor onze werking. Gelukkig zijn we ondertussen bedreven geworden in het aanvragen van projectsubsidies voor onze talrijke ontspanningsactiviteiten en themadagen, maar onze werkingskosten en vooral de lonen van onze medewerkers Karin en Patrik (o.a. voor contactpersoonschap PAB, ledenwerving, bemiddeling bij de overheid, sensibilisering,…) kunnen hier niet mee betaald worden. Daarvoor zijn we volledig afhankelijk van giften, schenkingen en benefietacties. Ook gelden ter ondersteuning van het onderzoek naar spierziekten kunnen enkel via fondsenwerving verkregen worden.

Naast deze “gangbare” fondsenwerving, blijkt Nema af en toe echter ook als begunstigde opgenomen te zijn in een testament, meestal via een zgn. mono- of duolegaat. Aan zo’n legaat hebben niet alleen Nema maar ook de nabestaanden zelf een financieel voordeel. Dankzij een speciale regeling in de successierechten helpt de persoon die zijn bezittingen nalaat dus niet alleen een goed doel maar ook zijn nabestaanden. Hieronder leggen we uit hoe dit precies in zijn werk gaat.

Aan wie geeft u wat?

Een deel van uw nalatenschap is sowieso voorbehouden voor uw partner en kinderen, ook als u dat anders in een testament zou voorzien. De langstlevende echtgeno(o)t(e) heeft recht op de helft van de nalatenschap in vruchtgebruik, en kinderen hebben – afhankelijk van het aantal kinderen – recht op een bepaald deel. Maar er blijft steeds een deel over waarbij u vrij kan beslissen aan wie u dit geeft (verdere familie, vrienden, een organisatie,…).

Heeft u geen testament gemaakt, dan regelt de wet uw erfenis. Uw kinderen, ouders en/of langstlevende echtgenoot of echtgenote erven dan. Heeft u geen kinderen dan bepaalt de wet welke familieleden erven (in principe familieleden tot de vierde graad – familieleden in een verdere graad kunnen eventueel door plaatsvervulling tot uw nalatenschap komen). Als u geen wettelijke erfgenamen heeft en geen testament heeft opgemaakt, dan gaat uw nalatenschap naar de Staat. Zo ontvangt de staat jaarlijks zo’n 250 miljoen euro aan nalatenschappen zonder rechtstreekse erfgenaam! Jammer, want dit geld kunnen organisaties als Nema ontzettend goed gebruiken. Dit kan u gemakkelijk voorkomen door via een testament uw bezittingen te schenken aan een vereniging of stichting. Maar u kan uiteraard ook slechts een deel schenken aan een goed doel, en het grootste deel aan een verder familielid.

Minder voor de staat dankzij het duolegaat

Dat kan u doen in de vorm van een duolegaat. Normaal blijft na afhouding van de successierechten voor niet-rechtstreeks verwanten maar ongeveer de helft van uw vermogen over (voor grote bedragen zelfs minder!), de rest gaat naar de staat. Door te kiezen voor een duolegaat kunt u hier – volledig legaal – verandering in brengen. Bij een duolegaat is het goede doel immers verplicht om – naast de successierechten op het eigen legaat – ook de successierechten van het erfdeel van de andere begunstigde(n) te betalen. Zo houdt de erfgenaam aanzienlijk meer over terwijl ook het goede doel een mooie som krijgt.

Tarieven

Als er geen duolegaat is, dan zijn de successietarieven in de rechte lijn (tussen echtgenoten en samenwonenden, (klein)kinderen en ouders) in het Vlaams Gewest:

  • Eerste schijf: tot € 50.000  3%
  • Tweede schijf: van € 50.000 tot € 250.000  9%
  • Derde schijf: vanaf € 250.000  27%

Tussen broers en zussen:

  • Eerste schijf: tot € 75.000  30%
  • Tweede schijf: van € 75.000 tot € 125.000  55%
  • Derde schijf: vanaf € 125.000  65%

Tussen verdere familie en derden:

  • Eerste schijf: tot € 75.000  45%
  • Tweede schijf: van € 75.000 tot € 125.000  55%
  • Derde schijf: vanaf € 125.000  65%

(In Brussel verschillen de tarieven)

Net als bij het systeem van fiscale attesten voor giften aan goede doelen, heeft de overheid echter ook voor legaten een financiële impuls voorzien. Een goed doel geniet namelijk van een gunstig successietarief. In het Vlaams Gewest is dat 8,8% van de gift. In Brussel is dat 12,5% als het gaat om een organisatie die fiscale attesten voor de inkomstenbelasting mag afleveren, en dat is voor Nema het geval. Door Nema alle successierechten – tegen een verlaagd tarief – voor haar rekening te laten nemen, blijft er dus meer geld over voor uw erfgenamen en verleent u tegelijk steun aan personen met een spierziekte!

Een voorbeeld

Stel: u heeft uw fiscale woonplaats in het Vlaams Gewest en wenst uw neef een roerend vermogen van € 50.000 na te laten. Indien u geen duolegaat opmaakt, dan zal uw neef als volgt belast worden:

 

Stel: u laat een deel van uw vermogen aan Nema na, met als voorwaarde dat wij de successierechten die rusten op het deel van uw neef betalen. Dit zgn. duolegaat levert het volgende resultaat op:

 

Als u dus € 30.000 i.p.v. € 50.000 aan uw neef schenkt en de resterende € 20.000 aan Nema, betaalt Nema de 45% successierechten op de € 30.000 erfenis van uw neef (€ 13.500), en 8,8% op de eigen erfenis, € 1.760. Uw neef krijgt dus de volle € 30.000 (want hij betaalt geen successierechten) en Nema houdt € 4.740 over. De enige die minder krijgt is de staat (€ 15.260 i.p.v. € 22.500). De berekening verschilt naargelang van de omvang van uw bezit.

Zinvol indien rechstreekse erfgenamen?

Ook wanneer broers of zussen van elkaar erven is een duolegaat haast steeds interessant. Zij betalen immers voor de eerste schijf van € 50.000 al 30% successierechten. Maar zelfs voor erfgenamen in rechte lijn (partner, ouders, kinderen of kleinkinderen) is het duolegaat toch nog zinvol zodra de erfenis meer dan € 250.000 (de hoogste schijf van 27%) bedraagt.  

Er bestaan trouwens nog andere mogelijkheden om bij erfgenamen in rechte lijn ook een goed doel te begunstigen, zoals het monolegaat of een levensverzekering. Bij deze laatste kan u bij leven een kapitaal opbouwen dat bij uw overlijden aan een goed doel wordt uitgekeerd.

Hoe dan ook kan u zich best laten bijstaan door een notaris of een ander raadsman. Die kan berekenen welke formule en verdeling tussen het goede doel en de andere erfgena(a)m(en) het voordeligst is. Een eerste advies bij de notaris is overigens meestal gratis.

Conclusie

U merkt dat het in een aantal gevallen verrassend voordelig is voor uw erfgenamen als u een goed doel begunstigt in uw testament. En Nema is uiteraard een bijzonder goed doel... Uw testament kan u overigens op elk moment wijzigen. Enkel het laatst geschreven testament is geldig.

We durven u daarom vragen om Nema als mede-erfgenaam of erfgenaam te overwegen. Een mooie kans om te besparen op successierechten, en een prachtige manier om van uw einde een hoopgevend nieuw begin te maken.

Als de stap naar de notaris te groot is, mag u ons ook steeds contacteren voor een eerste ruwe berekening. Dit uiteraard zonder enige verplichting! Hiervoor kan u contact opnemen met het secretariaat@nema.be.

Als Nema begunstigen om welke reden ook voor u niet mogelijk is, maar u hebt toch het beste met Nema voor, dan kent u misschien wel iemand aan wie u Nema kan voorstellen als begunstigde.

Weet in ieder geval dat Nema elke gift of schenking - van welke omvang ook - bijzonder waardeert en het geschonken geld steeds in eer en geweten gebruikt om alle mensen met een spierziekte zo optimaal mogelijk te ondersteunen.

Bron: www.testament.be